ท่ามกลางความขัดแย้งระดับโลก เราจะพบว่า รากฐานแห่งความเมตตา กลับถูกนำมาใช้ เป็นเชื้อเพลิง ในการสร้างความรุนแรง การนำความเชื่อมาใช้ ในลักษณะที่แข็งกร้าว ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องในประวัติศาสตร์ ในหลายภูมิภาคทั่วโลก แต่มันคือบทเรียนสำคัญ อัตลักษณ์กลุ่ม ที่มีอิทธิพลต่อจิตใจ ของผู้คนในยุคนี้
นักวิชาการด้าน ความขัดแย้งระดับสากล ชี้ให้เห็นว่า องค์กรทหารหลายแห่ง จงใจใช้ศาสนา เพื่อขับเคลื่อนอุดมการณ์ ให้เหล่านักรบ อาทิเช่น การที่สถาบันเตรียมทหาร ที่มีแนวคิดสุดโต่ง ซึ่งมีอิทธิพลต่อ นายทหารระดับสูง จนกลายเป็นประเด็นที่น่ากังวล ทั้งในแง่ของ การอ้างสิทธิ์ในดินแดนศักดิ์สิทธิ์ เพื่อให้ทหารพร้อมสละชีพ
สิ่งที่ทุกฝ่ายมีเหมือนกัน ในการนำศาสนามาใช้ มีประเด็นหลักคือ:
เหตุใดมนุษย์จึง ตกหลุมพราง คำกล่าวอ้าง เหล่านี้ได้ง่าย? งานวิจัยทางสังคม ระบุว่ามนุษย์มีแนวโน้ม หาความชอบธรรมให้ สิ่งที่ตนเองอยากเชื่อ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิด Motivated Reasoning เมื่อผู้คนรู้สึก เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มที่บริสุทธิ์ เราจะยอมรับความรุนแรงต่อ ฝ่ายที่เห็นต่าง โดยไม่ตั้งคำถาม เนื่องจากการโหยหาความมั่นคงทางจิตใจ
ในทางกลับกัน หลักการที่แท้จริง มักสอนเรื่อง ความเมตตาที่ไม่มีเงื่อนไข ศรัทธาที่ถูกต้อง ไม่เคยต้องการสร้างศัตรู เพื่อแสดงความยิ่งใหญ่ การตั้งคำถามด้วยเหตุผล คือทางออกที่สำคัญ เพื่อป้องกันไม่ให้ ไม่ตกเป็นเครื่องมือ ของกลุ่มอำนาจ ที่อาศัยศาสนาเป็นฉากหน้า
เพื่อให้เรา สามารถจำแนก ความเชื่อที่เราได้รับ เป็นไปเพื่อสันติ นี่คือข้อสังเกต ที่สำคัญ:
ท้ายที่สุดแล้ว ศาสนาควรทำหน้าที่ ประทีปส่องทาง ให้หลุดพ้นจาก ความเกลียดชังและความทุกข์ มิใช่การกลายเป็น เป็นอาวุธร้าย เพื่อตอบสนอง ผลประโยชน์ทางการเมืองของกลุ่มคน การนับถือศาสนา ควบคู่ไปกับปัญญา จึงเป็นหนทางเดียว ที่จะสร้าง โลกที่อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข ให้เป็นจริงได้ในยุคปัจจุบัน